Eskema

FORUAK ETA LIBERALISMOA

XIX. mendea:

 

 

 

 

Liberalismoa–>        Foroak arriskuan jarri.

– 1.Guerra karlista Foroen arazoak areagotu.

– Liberalak zentralistak.

– Foroen desagerpena gertatu 3.Guerra Karlistarekin ( 1876). Hain zuzen, foruak bere identitatea mantendu nahi zuten eta liberalismoaren aurkako jarrera zuten

(absolutismoa).

 

Foruak:

– Ideologi tradizionala zuten, politika autonomoaren defentsa.

– Nahia Foruak berrezartzea. Horretarako, absolutismoratz jo.

–  Liberalismoak Foruak desagertzea eragin duenez bere kontra jarri.

– Modernismoak beraien kultuak, oihiturak arriskuan jarri.

– Kontzertu Ekonomikoaren eraginez, Euskal Herrian Nazionalismo idea zabaldu zen ( 1894). Foruak indartu zuena.

–  Hainbat erakunde sortu ziren Euskal Herriko eta Nafarroko defendatzaile. Esaterako, AEJ, aldizkari berriak (  “La Arga”)

– “ Desberdinak gara eta gure identitatea mantendu behar dugu”

 

EGITURA POLITIKOA:

Udaletan aukeratu bertako partaideak

Batzar nagusiak–> foru Aldundietan

Azkenik: erregearen Korrejidorearen eskuetan.

Udalerria erregimen foralaren oinarria,

XVI.mendetik aurrera nobleek bakarrik hauta zezakeen.

Udalerriak eta Hiribilduak ezberdinak

-Udalerriak antolaketa ekonomiko zaharragoa

-Hiribilduak berriz antolaketa ekonomiko ona lortzeko.

 

ZERBITZU MILITARRA:

Euskal Herrian bakarrik gerra garaian zen derrigorrezkoa.

ARABA: Erregea eta Jauntxoak probintzia barruan defendatu gerra garaian.

BIZKAIA: Erregeak babesa eskatzean doainik eta jauntxoak eskatzean kobratuz..

GIPUZKOA: Dirua aurretik jasota.

 

ZERGA SISTEMA:

-Euskal herriko lurraldearen jabea herria zen

-Foru zergetan jasotakoa herriaren beharrak betetzeko erabiltzen zen

-Erregeari donatiboak egiten zizkioten beharrezkoak zirenean.

 

FORUEN ABOLIZIOA:

Karlistek Hirugarren Gerra Karlista galtzearen ondorioz  legearen bitartez foruak abolitu zituen.

Arazo nagusia: foruen birnegoziatze prozesuan foru zale liberalen jarrera gogorra.

foruak abolitzean:  esparru berriak

– juridiko

– ekonomiko

-administratibo

Ekonomia Ituna (1878ko otsailaren 28an)

-Felipe V egoera aldatzen hasi zen.

-lurralde guztiak ezaugarri berdinak.

-Euskal Herrikoak mantendu

Posted on 2011/11/13, in Eskemak. Bookmark the permalink. Iruzkin bat utzi.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s

%d bloggers like this: